Pułk 12. Piechoty Księstwa Warszawskiego
2. batalion, 2.kompania

 

Sojusznik czy wróg? Armia rosyjska w kampanii galicyjskiej w 1809 roku, Piotr Zawada

Przed Wami kolejna mistrzowska publikacja naszych żołnierzy. Popełniona przez furiera Klemensa praca została wydana drukiem. Myślę, że żadne dodatkowe rekomendacje nie są potrzebne...

Dziękujemy Klemensowi (Piotrowi) za podzielenie się z swoją pracą! Mamy nadzieję, że to nie Jego ostatnie dzieło.

Wyraźnie zastrzegamy - w sprawie wszelkich aspektów związanych z kopiowaniem pracy, używaniem jej, cytowaniem i innymi działaniami - należy KONIECZNIE skontaktować się z autorem Pracy. Kontakt - Piotr Zawada 0 601 545 321

Zapraszamy do czytania!

 


Wstęp

Jednym z najważniejszych zagadnień kampanii galicyjskiej w 1809 roku jest sprawa współdziałania dwóch sojuszniczych armii tzn. armii Księstwa Warszawskiego i Rosji. W mojej pracy chciałbym odpowiedzieć na nurtujące  pytanie zawarte w jej tytule, a mianowicie. Sojusznik czy wróg? Armia rosyjska w kampanii galicyjskiej w 1809 roku. Otóż wojna 1809 roku stanowi jeden z ważniejszych etapów epoki napoleońskiej, zarówno z punktu widzenia dziejów powszechnych Europy, jak i historii naszego narodu.

Mimo swych szczupłych sił wojskowych i ograniczonych możliwości ekonomicznych Księstwo Warszawskie zdołało ocalić swój byt narodowy broniąc go skutecznie przed napaścią niemal dwukrotnie przewyższającego siły polskie korpusu austriackiego. Wojna ta, będąc w zamierzeniu Napoleona zaledwie fragmentem ogólnej kampanii wojennej przeciwko Austrii, w istocie odegrała bardzo istotną rolę wiążąc znaczne siły austriackie, które mogłyby być wykorzystane na froncie bezpośrednio przeciw wojskom Napoleońskim.  Wydarzenia te w intencji i dążeniach Polaków miały doprowadzić do wyzwolenia jeszcze jednej polskiej prowincji spod zaborczego panowania. Takiego właśnie charakteru nabrała w wyniku podjęcia i realizacji przez polskie naczelne dowództwo śmiałego i słusznego planu przeniesienia działań wojennych do Galicji. Wyzwoleńczy charakter galicyjskiej wyprawy księcia Józefa, uwieńczonej powodzeniem w następstwie pomnożenia szczupłych sił polskich ofiarnym wysiłkiem całego społeczeństwa polskiego, stał się jednym z etapów odbudowy państwa polskiego jak i rozwoju świadomości narodowej Polaków.

Starałem się również ukazać wydarzenia nad Wisłą w powiązaniu z ówczesną sytuacją polityczną w Europie, poświęcając więcej uwagi polityce Francji, Rosji i Austrii w sprawie polskiej. Na zjeździe w Erfurcie Rosja i Francja potwierdzały podpisaną konwencją  przymierze między dwoma cesarstwami. Artykuł X tej konwencji mówił, że w wypadku, gdyby Austria stanęła do wojny z Francją, cesarz Rosji zobowiązuje się opowiedzieć przeciwko Austrii i stanąć po stronie Francji. Ale już wtedy car Aleksander I nie miał zamiaru dotrzymywać swoich zobowiązań sojuszniczych wobec Francji i prowadził tajne negocjacje z Austrią przeciwko Napoleonowi. W wyniku wkroczenia w kwietniu 1809 roku w granice Księstwa Warszawskiego VII korpusu austriackiego młoda i dwukrotnie mniej liczna armia polska liczyła na wsparcie i współdziałanie z sojuszniczą armią rosyjską. Zachowanie się dowództwa oraz kadry oficerskiej korpusu rosyjskiego było bardzo kontrowersyjne i dwuznaczne. Kwestie te niewątpliwie zmuszają nas do zastanowienia się i odpowiedzenia sobie na pytanie, które zostało zawarte w tytule niniejszej pracy.

Niniejsza praca została napisana w oparciu o zasoby bibliotek krajowych oraz zasoby prywatne autora. Wykorzystano liczne polskie publikacje źródłowe oraz opracowania wybitnych polskich historyków, którzy czerpali swą wiedzę z materiałów źródłowych, archiwów, które z różnych względów już nie istnieją i w związku z tym stanowią nieocenione źródło informacji. Jeżeli chodzi o materiały źródłowe to chciałbym tu przede wszystkim wymienić, Dziennik historyczny i korespondencja polowa generała Michała Sokolnickiego 1809 r. w opracowaniu Bronisława Pawłowskiego, a także Kampania 1809 r. Raport o działaniach armii pozostającej pod rozkazami księcia Józefa Poniatowskiego podczas kampanii 1809 r. Romana Sołtyka. Pozycje te były dla mnie o tyle ciekawe, że obaj autorzy brali osobiście udział w opisywanych wydarzeniach. Z pamiętników chciałbym tu wymienić niezwykle ciekawe pamiętniki Charlesa Talleyranda opisujące ze szczegółami wydarzenia na zjeździe dwóch cesarzy: Napoleona i Aleksandra w Erfurcie w 1808 roku. Autor tych pamiętników był głównym negocjatorem Napoleona, ale jak sam to nam przedstawia również i cara Aleksandra, a także oficjalnie nieobecnej na zjeździe Austrii. Ciekawy  jest również pamiętnik Juliana Ursyna Niemcewicza, którego spostrzeżenia na temat współpracy polsko – rosyjskiej są niezwykle trafne. Podstawowym opracowaniem, z którego korzystałem w niniejszej pracy jest znakomita praca Bronisława Pawłowskiego, Wojna polsko – austriacka w 1809 r. w której autor między innymi wykorzystał materiały źródłowe austriackie, a mianowicie akta VII korpusu z Wiedeńskiego Archiwum Wojennego, źródła francuskie z Archiwum Historycznego Francuskiego Ministerstwa Wojny w Paryżu oraz źródła polskie z Warszawskiego Archiwum Głównego Akt Dawnych w zespole akt wojskowych Księstwa Warszawskiego, które w wyniku działań wojennych II wojny światowej praktycznie przestały istnieć.
W pracy Bronisława Pawłowskiego można w szczegółach prześledzić od początku do końca współpracę korpusu rosyjskiego z austriackim. Drugim istotnym dla mojej  pracy opracowaniem była niezwykle konkretna, bogata w szczegóły i cytaty praca Kazimierza Krzosa, Z księciem Józefem w Galicji w 1809 roku, w której znalazłem szereg cytatów z interesujących mnie dokumentów. Ważnym również dla mojej pracy opracowaniem była praca Gustawa Ochwicza, Rok 1809, w której znalazłem wiele celnych sformułowań, konkluzji oraz ciekawych poglądów dotyczących kampanii w 1809 roku. Niestety nie wymieniłem tutaj wielu ciekawych prac, w których znalazłem wiele interesujących mnie faktów i dokumentów. Chciałbym tutaj chociaż wymienić takich autorów jak: Szymon Askenazy, Robert Bielecki, Emil Kipa, Marian Kukiel, Jan Pachoński, Antoni Plutyński, Adam Skałkowski, Jerzy Skowronek, Andrzej Zachorski oraz wielu innych, których ustalenia i przemyślenia w znacznej mierze przyczyniły się do powstania niniejszej pracy. Niestety ze względów na ograniczony czas, jaki mogłem poświęcić na pisanie tej pracy oraz tłumaczenie tekstów z języka francuskiego, w swojej pracy nie skorzystałem z kilku bardzo istotnych materiałów źródłowych, chociaż były one wykorzystywane i często cytowane w pracach wyżej wymienionych autorów. Z prac, z których w toku moich badań nie skorzystałem, wymienię tu tylko najważniejsze, a mianowicie: Korespondencja księcia Józefa z Francją T.II, w opracowaniu Adama Skałkowskiego, oraz Instrukcje i depesze rezydentów francuskich w Warszawie 1807 – 1813. T.I w opracowaniu Marcelego Handelsmana.

Praca moja obejmuje okres od 15 kwietnia 1809 roku, czyli od wkroczenia VII korpusu austriackiego w granice Księstwa Warszawskiego, aż do zajęcia przez wojska polskie Krakowa 15 lipca 1809 roku. Niniejsza praca jest pracą licencjacką autora na kierunku historii w zakresie specjalności europeistycznej napisaną pod kierunkiem dr Radosława Lolo w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku i obronioną 17.07.2007 roku.

(...)

Pobierz plik (1 mb)

 


Napisz co myślisz:




© mail: admin na pulk12.pl