Pułk 12. Piechoty Księstwa Warszawskiego
2. batalion, 2.kompania

 

Dürnstein

Listopad 1805. Po kapitulacji gen.Macka pod Ulm, wojska francuskie posuwają się wzdłuż prawego brzegu Dunaju, w kierunku Wiednia; resztki armii austriackiej oraz świeżo przybyła armia rosyjska pod dowództwem Kutuzowa unikając poważniejszych walk wycofują się na wschód.

09.11.1805 wbrew przewidywaniom Napoleona, Kutuzow opuszcza pozycje pod Sankt Polten i przechodzi w Stein na lewy brzeg rzeki, niszcząc zarazem jedyny most  w okolicy. Kilka dni wcześniej Napoleon tworzy korpus pod dowództwem marsz.Mortiera mający działać na lewym brzegu rzeki; w jego skład weszły 3 dywizje piechoty (m.in.Gazana i Duponta), dyw.dragonów oraz flotylla kilkunastu barek, mających zapewnić łączność z resztą armii. Niestety (gł.z powodów topograficznych), siły marszałka zostały rozciągnięte na znacznym obszarze, stąd w nadchodzącej batalii wezmą udział jedynie 2 dywizje wspomnianych generałów. Tak oto doszło do starcia, które do historii przeszło pod nazwą bitwy pod Dürnstein (Loiben).

  • 2

W tym miejscu Dunaj tworzy malowniczy przełom pośród dość stromych, wyrastających ponad 300-sta metrów powyżej poziomu rzeki,pociętych wąwozami, zalesionych wzgórz.Bitwa rozegrała się na niewielkiej równinie, od zachodu ograniczonej niewielkim średniowiecznym miasteczkiem Dürnstein (nad którym górują ruiny zamku, w którym ongiś więziono powracającego z krucjaty, króla Anglii Ryszarda Lwie Serce), a od wschodu zaryglowanej murami miasteczka Stein (przedmieścia Krems); od północy wznoszą się wspomniane wzgórza, południowy kraniec wyznacza rzeka. Pomiedzy obydwoma miejscowościami, nad brzegiem Dunaju znajdują się 2 niewielkie wioski (Ober- i Unterloiben) sprawiające wrażenie wysp na zielonym morzu okolicznych winnic.
  • 1

Popołudniem 10.11.1805 czołowa dyw.Gazana ( licząca ok.6 tys.żołnierzy), wypiera Rosjan z obu wiosek, Mortier oczekuje na posiłki w postaci dyw.Duponta. Tymczasem nocą, w niedalekim Krems Kutuzow zwołuje naradę – jego armia liczy ok.46 tys.żołnierzy,z czego w nadchodzącym boju może użyć ok.24 tys.(w tym oddziały austriackie dowodzone przez feldmarszałka Schmidta). Kutuzow postanawia wykorzystać nadarzajacą się okazję i zniszczyć korpus Mortiera. Plan zakładał związanie frontalną walką na równinie dyw.Gazana - do tego celu przeznaczono 6 batalionów pod dowództwem gen.Miłoradowicza, wspieranych 5 bata-lionami gen.Stryka mającymi atakować ze wzgórz lewą flankę Francuzów. Główne uderzenie miało jednak przypaść grupie gen.Dochturowa złożonej z 16 batalionów – podzielona na 3 kolumny, przeprowadzona szerokim łukiem od północy przez miejscowego myśliwego Andreasa Bayera, miała wyjść na tyły Francuzów schodząc ze wzgórz wąwozami za Durnsteinem, jednocześnie uniemożliwiając połączenie z Dupontem. Aby skoordynować działania obu grup,kolumny Dochturowa razem z Austriakami Schmidta wyruszyły w drogę jeszcze tej samej nocy.
Rankiem atakuje Miłoradowicz, wypierając Francuzów z obu wiosek; około 11-tej Mortier przeprowadza udany kontratak – odbija podpalone przez Rosjan wsie (rosyjscy sojusznicy stosują taktykę spalonej ziemii, rozstrzeliwując przy okazji 5-cioro mieszkańców, próbujących gasić własne domostwa – o czym przypomina tablica na murze kościoła w Unterloiben) i dochodzi pod Stein. Ok.13-tej Rosjanie odpierają przeciwnika za Unter-loiben. Po 15-tej miast spodziewanych francuskich posiłków od strony Dürnstein zjawiają się oddziały Dochturowa, które uderzyły z flanki na dyw.Duponta – w zaciętych walkach ginie m.in.feldmarsz. Schmidt.
  • 3

Okrążony Mortier postanawia przebić się do Duponta – gwałtownym uderzeniem poprzez wąską uliczkę prowadzącą przez Dürnstein toruje sobie drogę odwrotu, łączy się z posiłkami i w zapadających ciemnościach odchodzi do pobliskiego Weissenkirchen. Ponad 900 żołnierzy trafia do niewoli, części udaje się z pomocą barek przeprawić na drugi brzeg Dunaju.
  • 4

Źródła opisujące bitwę są bardzo sprzeczne, zarówno co do liczebności wojsk, poniesionych strat jak i przebiegu starcia zwł.po godz.15-tej. Francuzi mieli stracić 1,7 tys. żolnierzy, Rosjanie ok.900 (według innych danych straty wyniosły odpowiednio 4 tys. i 2,5 tys. zabitych).
Bitwa pod Dürnstein nie wpłynęła znacząco na przebieg kampanii 1805; po dniu odpoczynku Kutuzow wycofał się w kierunku Znojma. W Biuletynie Napoleon świadomie zaniżył straty poniesione przez dyw.Gazana, jednocześnie podkreślając ogromne poświecenie i waleczność żołnierzy, sam generał został odznaczony krzyżem Legii Honorowej. Z kolei Kutuzowa uhonorowano Orderem Marii Teresy.
Od tamtych wydarzeń okolica niewiele się zmieniła. O bitwie przypominają wspomniana już tablica na kościele w Unterloiben oraz kule armatnie wmurowane w ściany domostw.
  • 5
  • 6

Przy głównej uliczce Dürnsteinu, naprzeciw ratusza znajdują się tablice upamiętniające żołnierzy obu walczących stron.
  • 7

W Oberloiben,pośród winnic, tuż powyżej linii kolejowej, w miejscu gdzie broniła się okrążona dywizja Gazana w 1905 roku, w 100-lecie bitwy, postawiono pomnik. Formą przypomina pocisk, w którego dolnej części znajduje się ossuarium; w górnej widzimy zaś relief z głównymi bohaterami tego starcia: Mortierem, Kutuzowem, Schmidtem oraz myśliwym Bayerem.
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 8
  • 9

Wśród okolicznych mieszkańców do dziś przetrwała opowieść, o tym że Dunaj nigdy nie był tak modry, jak wówczas 200 lat temu kiedy płynęły jego nurtem niebieskie, francuskie mundury.
Dürnstein położony jest ok.80km na zachód od Wiednia; trasą S5 dojeżdżamy wzdłuż lewego brzegu do Krems i dalej 5km drogą nr 3; warto przyjechać również tutaj słynną naddunajską trasą rowerową łączącą Pasawę z Bratysławą.

 

Napisz co myślisz:




© mail: admin na pulk12.pl