Pułk 12. Piechoty Księstwa Warszawskiego
2. batalion, 2.kompania

 

Sępopol, wydarzenia 1807 roku.

Niepozorny Sępopol znajdujący się kilkanaście kilometrów na wschód od Bartoszyc to miejscowość, która też ma ukrytego ducha epoki napoleońskiej. Oto jego oblicza związane z kampanią roku 1807.

W latach poprzedzających wojnę z Napoleonem Sępopol był miastem garnizonowym.
Stacjonowały tam jednostki pruskie:
- w latach 1721 - 1753 Infanterie Regiment 2 (2. pułk piechoty)
- w roku 1797 Infanterie Regiment 58 (58 pułk piechoty)
- w latach 1751 - 1793 i 1800 - 1806 Infanterie Regiment 14 (14 pułk piechoty).
Szefem IR 14 był w 1806 roku generał - major Gottlieb Ehrenreich von Besser. Służyli wówczas w pułku żołnierze pochodzący z okolic na zachód i północny zachód od Sępopola, m.in. z Bartoszyc i Górowa Iławeckiego. Podczas kampanii 1807 pierwszy batalion IR 14 walczył w szeregach korpusu generała L`Estocq`a, drugi pozostawał w twierdzy Grudziądz a trzeci w Gdańsku.

http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%99popol

W okolice miasta wojna zawitała na początku stycznia 1807 roku, kiedy dowodzący VI korpusem Wielkiej Armii Napoleona marszałek Ney, wbrew rozkazom cesarza, zapuścił się aż tam w pościgu za pruskim korpusem generała L`Estocq`a (liczył na zajęcie Królewca z marszu). Ryzykowny ruch Neya i rozciągnięcie jego korpusu postanowili wykorzystać Prusacy i Rosjanie, walcząc z nim w okolicach Sępopola i zachodząc głównymi siłami od południa. Wtedy doszło do pierwszych starć w pobliżu miasta.
Zawracający z okolic Węgorzewa L`Estocq stanął 8 stycznia w Srokowie, skąd posłał na zachód podjazdy. 10 stycznia patrol pruski zetknął się z jazdą francuską między Barcianami a Sępopolem. Wtedy L`Estocq posłał do obsadzenia Sępopola grupę 130 żołnierzy lekkiej piechoty z Füsilier Bataillon 21 (FB 21 czyli 21 batalionu fizylierów) Stutterheima z byłego lidzbarskiego garnizonu i 30 huzarów. Natknęli się jednak w miasteczku na francuską jazdę generała Colberta (ok. 300 szabel), stanęli więc w Sątocznie wzywając wsparcie. L`Estocq dosłał im 11 stycznia resztę FB 21, pięć szwadronów z 5 pułku huzarów Prittwitza i 7 pułku dragonów Baczki. Wspólnie pod komendą Prittwitza zaatakowali Francuzów i wyrzucili ich z Sępopola, biorąc 40 - 50 jeńców. Mimo sukcesu Prittwitz spanikował bez powodu (źle rozpoznając sytuację) i wycofał się na Barciany. L`Estocq był pewien, że Prittwitz trzyma Sępopol, skierował więc oddział generała Rembowa na Bisztynek i Bartoszyce, planując bój spotkaniowy na 14 stycznia. Tym razem Francuzi uderzyli pierwsi: ich jazda wspierana przez trzy bataliony piechoty poszła 13 stycznia na Sątoczno, bijąc zaskoczonych Prusaków pod Kałwągami i spaliła most na Sajnie. L`Estocq utworzył linie forpoczt na Gubrze a swe siły skoncentrował w Barcianach. Stwierdzono też duże siły francuskie w Reszlu, więc zaniechano akcji zaczepnych. Prusacy ewidentnie nie wykorzystali, z powodu opieszałości i złego rozpoznania, okazji rozbicia częściami VI korpusu rozciągniętego na przestrzeni 80 km.
Wojskami pruskimi nad górnym Gubrem dowodził Esebeck, podczas gdy Prittwitz stał w Sątocznie, w drugiej linii mając trzy bataliony i pięć szwadronów w Lwowcu.
Naprzeciw nich 14 stycznia stanęły siły Colberta: po jednym batalionie woltyżerów w Langankach, pod Sątocznem i w Sępopolu, w drugiej linii trzy szwadrony 3. pułku huzarów.
Kolejny batalion piechoty na drodze Sępopol - Bartoszyce, po jednym batalionie w Bartoszycach i Lidzbarku Warmińskim. W Bartoszycach i na drodze Bartoszyce - Pruska Iława trzy szwadrony jazdy. 15 stycznia w Bisztynku stanęły trzy bataliony 25 pułku lekkiego, z Pasymia do Biskupca przeszedł 76 pułk liniowy a jego miejsce w Pasymiu zajął 69 pułk liniowy. 17 stycznia Colbert podjął w Pruskiej Iławie rokowania w sprawie lokalnego rozejmu z pruskim generałem Rüchelem. Francuzi zażądali wysuniętej linii demarkacyjnej przebiegającej od Mrągowa przez Kętrzyn, Barciany, Gierdawy, Frydland, Domnowo, Pruską Iławę i Pieniężno do Świętomiejsca nad Zalewem. Prusacy nie przyjęli tych warunków i rozejm faktycznie objął na krótko jedynie mały odcinek pruski obsadzony przez majora Borstela.

Napoleon jeszcze 14 stycznia kategorycznie nakazał Neyowi powrót na kwatery zimowe, lecz rozkazy dotarły późno - ich realizację rozpoczęto 20 stycznia. Oddziały
Colberta z pierwszej linii (Langanki - Sępopol), rezerwy w Bisztynku (trzy bataliony 25 plp) i Jezioranach (27 pp) oraz w Bartoszycach wycofały się szybko 21 stycznia na Lidzbark Warmiński i Jeziorany. Tego dnia nastąpiła mała potyczka z Rosjanami pod Bisztynkiem, w którym Colbert stał kilka godzin. 21 stycznia do Sępopola wszedł L`Estocq, skąd 22 stycznia ruszył na Tolko, śląc stamtąd forpoczty na Lidzbark Warmiński, Górowo Iławeckie i za Elmę.

  • P1140507
  • P1140508
  • P1140509
  • P1140510
  • P1140511
  • P1140512
  • P1140513

Ofensywa Prusaków i Rosjan nabrała rozmachu: Prusacy doszli aż w okolice Kwidzyna i Iławy, Rosjanie na południe od Olsztyna. Jednak francuskie korpusy: I Bernadotte`a i VI Neya zdołały się wymknąć nie rozbite.
Napoleon spróbował wykorzystać ten daleki manewr przeciwnika i schwytać go w pułapkę pod Jonkowem, koncentrując kilka korpusów. Jednak nocą 4/5 lutego Rosjanie i Prusacy wycofali się i, mimo kilku porażek (Włodowo, Dwórzno, Lidzbark Warmiński), stoczyli z Napoleonem morderczą bitwę pod Pruską Iławą 7 - 8 lutego.
Napoleon, nie mogąc ani kontynuować ofensywy, ani wyżywić wojska w zniszczonej okolicy, cofnął się za Pasłękę. Już 16 lutego pruskie forpoczty Stutterheima i Ziethena ruszyły spod Królewca, by 18 lutego zająć Frydland a 19 lutego stanąć ponownie w Sępopolu i Pruskiej Iławie (tę noc Napoleon spędził już w Wolnicy). Nazajutrz, 20 lutego, wojska pruskie opuściły Sępopol idąc na Bartoszyce, z zamiarem dalszego pościgu na Lidzbark Warmiński i Dobre Miasto. Miejsce Prusaków zajęła tegoż dnia 6 dywizja rosyjska dowodzona przez generała Tołstoja, któremu podlegał też generał Wołkoński 1. nad Narwią (Tołstoj zastąpił śmiertelnie chorego dowódcę 6 dywizji, generała Siedmoradzkiego). Z Sępopola Rosjanie mieli iść na Biskupiec i Szczytno. Inne formacje rosyjskie pomaszerowały przez Sątoczno na Bisztynek. Te ruchy Rosjan zagroziły dragonom generała Grouchy`ego pozostającym w Biskupcu, jednak ów zdołał się wydobyć z pułapki 22 lutego. Tegoż dnia Prusacy Stutterheima zajęli ostatecznie Bartoszyce i zaatakowali Colberta pod Lidzbarkiem Warmińskim. Wymanewrowani Francuzi cofnęli się za Pasłękę, odbijając jeszcze Dobre Miasto na początku marca. Kampania zimowa 1807 wygasła. Kolejne walki i przemarsze w okolicach Sępopola nastąpić miały w czerwcu 1807.

opracował: Sławomir Skowronek, Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Kazimierza Jagiellończyka w Lidzbarku Warmińskim

zdjęcie główne z artykułu: http://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%99popol

zdjęcia pozostałe: źródło własne

Napisz co myślisz:




© mail: admin na pulk12.pl